Begüm Kaptan

🏹 Tirkeş Nedir?

Tirkeş, geleneksel Türk okçuluğunda okların taşınması ve korunması için kullanılan ok kabıdır. Özellikle savaş ve atlı okçulukta, okçunun hareket hâlindeyken oklarına hızlı ve düzenli biçimde ulaşmasını sağlayan temel ekipmanlardan biri olmuştur.

Kelimenin kökeni Farsçaya dayanır. “Tîr” kelimesi ok, “keş” ise çeken, taşıyan anlamıyla kullanılır. Bu birleşimden oluşan “tîrkeş” sözü, zamanla okların taşındığı muhafazayı ifade eden bir terim hâline gelmiştir.

Osmanlı döneminde tirkeş yalnızca işlevsel bir savaş malzemesi değildi. Deri, kumaş, ahşap ve farklı süsleme teknikleriyle hazırlanan örnekleri, dönemin zanaat ve estetik anlayışını da yansıtırdı. Atlı okçulukta ise okçunun hareketini mümkün olduğunca kısıtlamadan oka hızlı erişim sağlayacak şekilde taşınması büyük önem taşıyordu.

Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi – Ok maddesi; geleneksel okçuluk terminolojisi ve etimoloji kaynakları.
Fotoğraf: Keskin Yayları