Necmeddin Okyay kimdir?
Necmeddin Okyay, Geleneksel Türk Okçuluğu'nun 20. yüzyıla ulaşan en kıymetli kemankeşlerinden biriydi. Üstelik yalnızca bir okçu değildi; büyük bir hattat, ebru ustası ve birçok farklı alandaki maharetiyle tam anlamıyla bir hezârfen yani "bin bilim bilen" idi.
1883’te Üsküdar’da doğan Okyay, kemankeşliği Sultan Abdülaziz’in okçubaşısı Seyfeddin Efendi’den öğrendi. Yay çekmeyi ve ok atmayı öğrenmekle kalmadı, geleneksel ok ve yay yapımına dair bilgileri de edindi. Yani bugün kitaplardan ve eski kaynaklardan anlamaya çalıştığımız okçuluk kültürünü, o dönem henüz yaşayan ustalardan görerek öğrenen isimlerden biriydi.
Hattatlığı ile kemankeşliği de asla alakasız değildi. Osmanlı’da hat sanatıyla uğraşan pek çok ismin okçulukla da ilgilenmesi boşuna değildi. Her iki uğraş da uzun yıllar süren çalışma, sabır, dikkat, ölçü ve ustadan çırağa aktarılan bir meşk anlayışı gerektiriyordu. Büyük hattat Şeyh Hamdullah’ın aynı zamanda güçlü bir kemankeş olması bunun en bilinen örneklerinden biridir.
Necmeddin Okyay da bu eski geleneğin son dönem temsilcilerindendi. Okçuluğa olan sevgisini hayatının sonuna kadar taşıdı. Hatta 1934’te Soyadı Kanunu çıktığında kendisine “Okyay” soyadını seçmesi, bu bağlılığın belki de en güzel göstergesidir.
Onun için Okmeydanı da sıradan bir yer değildi. Tarihî Okmeydanı’nın korunması için mücadele etmiş, bu alanın ve taşıdığı okçuluk mirasının kaybolmaması için çaba göstermişti.
Bugün Geleneksel Türk Okçuluğu yeniden yaygınlaşıyor, eski yaylar, oklar, menzil taşları ve kemankeşlik kültürü yeniden araştırılıyor. İşte bu geçmişi anlamaya çalışırken Necmeddin Okyay’ın adı özellikle önem kazanıyor. Çünkü o, eski gelenekle bugünün arasında kalan en önemli halkalardan biriydi.
Mekânı cennet, ruhu şâd olsun...
Kaynaklar:
Necmeddin Okyay TDV İslâm Ansiklopedisi
Okçuluk ve Hat Sanatı Fatih Özkafa
